Açık uçlu soru ve puanlama anahtarı yazarken 5 dikkat noktası

Okul geneli ortak yazılıda zümre 2 açık uçlu soru ve puanlama anahtarı yazar. Sınav kâğıdı en çok 4 sayfadır. Soruların toplamı 100 puandır. Az soru yazılır ama her biri önemlidir. Kötü kurulmuş bir soru, notlama sırasında tartışma çıkarır. Aşağıda 5 dikkat noktası var. Her maddede Soru Atölyesi'nin nasıl yardım ettiğini de yazdık.

1. Soruyu öğrenme çıktısına bağlayın

Her soru tek bir öğrenme çıktısını ölçmelidir. Çıktıda olmayan bir beceriyi sormayın. Soru iki çıktıyı birden yoklarsa, öğrenci hangisinde eksik olduğunu öğrenemez. Önce çıktıyı seçin. Sonra "Bu çıktıyı kazanan öğrenci ne yapabilir?" diye sorun. Soru bu yeteneği göstertmelidir.

Atölye'de: Her soru kalıbı bir öğrenme çıktısına bağlıdır ve ders kitabındaki sayfayı kaynak gösterir. Kalıplar öğretim programına ve konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanır. Dersinizi ve konunuzu seçersiniz.

Bir örnek düşünün: çıktı "bilimsel çıkarım yapabilme" ise soru yalnız bilgi hatırlatmamalı. Öğrenciden veriye bakıp sonuç yazmasını istemeli. Çıktının fiili (karşılaştırır, açıklar, yorumlar) sorunun fiilini belirler.

2. Senaryo ve bağlam kurun

Açık uçlu soru, bir durum verip öğrenciden yorum ister. Kısa bir bağlam yazın: bir deney, bir tablo, kısa bir metin ya da günlük hayattan bir olay. Bağlam gereksiz uzamasın. Öğrencinin okuma hızı sınavın konusu değildir. Kâğıdın sayfa sınırını da unutmayın.

Atölye'de: Soru bağlamını, adları ve değerleri kalıptaki seçeneklerden getirir. Siz bağlamı kendi öğrencinize göre uyarlarsınız.

3. Tek doğru cevap yerine ölçüt yazın

Açık uçlu sorunun cevabı tek cümle olmayabilir. Öğrenci aynı doğruyu farklı kelimelerle yazar. Bu yüzden anahtarda tek bir kalıp cümle değil, kabul edilen ölçütler olmalı. Her ölçüt şunu söylemeli: cevapta hangi bilgi, hangi gerekçe, hangi kavram aranıyor? Birim, kısa cevap ya da açıklama gerekip gerekmediğini de yazın.

Atölye'de: Soruyla birlikte cevap anahtarı gelir. Soruyu, anahtarı ve puanlama ölçütünü kartta değiştirebilirsiniz.

4. Puanlama anahtarında kademe tanımlayın

Anahtar yalnız "doğru" ve "yanlış" demesin. Kısmi puan kademelerini yazın. Örneğin yalnız sonucu yazan öğrenci ile gerekçeyi de açıklayan öğrenci farklı puan almalı. Alt sorulara düşen puanların toplamı, sorunun puanına eşit olmalı. OYSS'de soru başına puan girilir ve toplam 100 olur.

Atölye'de: Anahtarı hazır taslak olarak alırsınız. Kademeleri ve puanları sınıfınızın düzeyine göre kartta düzenlersiniz.

5. Zümre olarak kontrol edin

OYSS, ilerlemeden önce bir onay ister: soruların ve cevap anahtarının bilimsel gerçekliliği zümre öğretmenlerince kontrol edilmiştir. Bu onay formalite değildir. Soruyu zümre birlikte çözsün. Anahtardaki cevabı ayrı bir öğretmen yazsın. Birkaç dakikalık bu deneme, sınav günü çıkacak itirazları önler.

Atölye'de: Üretilen soru ve anahtar taslaktır. Özgünlük güvencesi verilmez; soruyu kendi cümlelerinizle yazmanızı öneririz. Bilimsel doğruluğun kontrolü zümrenize aittir.

Sonuç olarak iyi bir açık uçlu soru üç şeyi birlikte taşır: net bir çıktı, kısa bir bağlam ve kullanılabilir bir anahtar. Üçünden biri eksikse notlama sırasında zümre içinde farklı puanlar çıkar. Aynı sınıfı farklı öğretmenler okuyorsa bu fark daha da büyür.

Hızlı kontrol listesi

1. Soru tek bir öğrenme çıktısını ölçüyor mu?
2. Bağlam kısa, açık ve sayfaya sığıyor mu?
3. Anahtar kabul edilen cevap ölçütlerini yazıyor mu?
4. Kısmi puan kademeleri var mı, toplam doğru mu?
5. Zümre soruyu ve anahtarı birlikte kontrol etti mi?

Panel adımlarının tamamı için OYSS nasıl işler? sayfasına bakın. Gerçek bir soru ve anahtar örneğini görmek isterseniz OYSS'nin açık uçlu soru örneği yazısına göz atın.

Atölyeyi deneyin

2 Kasım 2026 itibarıyla Atölye'de 45 ders-sınıf için 900'ü aşkın onaylı soru kalıbı var. 29 Ekim'den bu yana 10.600'ü aşkın soru üretildi. Her soru kalıbı MEB ders kitabındaki ilgili sayfaya kaynak verir (ör. 'MEB, Fen Bilimleri 5. Sınıf, …, s. 34'). Kitaba kaynak veremeyen kalıp yayından kalkar. Giriş yok, ücretsiz. Atölyeyi açın, dersinizi seçin, taslağı alın ve zümrenizle birlikte düzenleyin.

OYSS Soru Atölyesi, Millî Eğitim Bakanlığının resmî yayını değildir. OYSS havuz soruları atölyede yoktur. Sorular kalıplardan üretilir. Üretilen soru ve anahtarı zümreniz kontrol eder.

YDS Publishing ve Maraton Yayıncılık'ın öğretmenlere ücretsiz hizmeti.